en بررسی آندومتر و فولیکول در پروتکل‌های پلکانی و سنتی در زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی‌کیستیک: یک کارآزمایی بالینی کنترل‌شده تصادفی Fertility & Infertility Original Article Original Article <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">راهکارهای مختلفی برای درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCOS</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) ارائه‌ شده است.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف: </span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">یک کارآزمایی بالینی کنترل‌شده تصادفی با هدف بررسی و مقایسه تعداد و اندازه فولیکول‌های تخمدان، ضخامت آندومتر و میزان تخمک‌گذاری در دو پروتکل سنتی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) و پلکانی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SSP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) انجام شد.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مواد و روش &shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">از می تا اکتبر سال 2019، تعداد 60 زن نابارور مبتلا به </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCOS</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌طور تصادفی به دو گروه 30 نفری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SSP</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TP</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تقسیم شدند. در گروه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SSP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، کلومیفن‌سیترات به میزان 50 میلی‌گرم /روزانه به مدت 5 روز تجویز شد و در صورت عدم پاسخ، دوز به 100 میلی‌گرم/ روزانه به مدت 5 روز در همان چرخه افزایش یافت. حداکثر دوز (150 میلی‌گرم) تا زمان تخمک‌گذاری تجویز شد. در گروه کنترل، افزایش دوز در صورت عدم پاسخ بیماران در چرخه بعدی انجام شد. از سونوگرافی برای پیگیری تشخیص تخمک‌گذاری استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج: </span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج نشان داد در پروتکل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TP</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، تغییرات ضخامت آندومتر در دوزهای مختلف کلومیفن‌سیترات تفاوت معنی‌داری با هم داشتند. مقایسه دو پروتکل نشان داد تفاوت ضخامت آندومتر فقط در دوز 50 میلی‌گرم کلومیفن‌سیترات معنی‌دار بود. تفاوت تعداد فولیکول‌ها فقط در دوز 150 میلی‌گرم در تخمدان چپ در دو پروتکل معنی‌دار بود. تفاوت اندازه فولیکول‌ها در تخمدان چپ در دوز 100 میلی‌گرم بین دو پروتکل معنی‌دار بود. میزان تخمک‌گذاری در دو پروتکل، در دوزهای 100 و 150 میلی‌گرم کلومیفن‌سیترات تفاوت معنی‌داری با هم داشتند. در پروتکل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">,SSP </span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;86% تخمک‌گذاری‌ها در دوز 100 میلی‌گرم اتفاق افتاد در حالی ‌که در پروتکل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">TP</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">این میزان 73 % بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه &shy;گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">با توجه به نتایج این مطالعه، دوز 100 میلی‌گرم کلومیفن‌سیترات در بیماران مبتلا به </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCOS</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مناسب‌ترین دوز برای تخمک‌گذاری است.</span></span><br> &nbsp;<br> <strong><em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کلمات کلیدی: </span></span></em></strong><em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، کلومیفن‌سیترات، پروتکل پلکانی، پروتکل سنتی.</span></span></em><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></em></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Various strategies have been proposed for polycystic ovary syndrome (PCOS) treatment.<br> <strong>Objective:</strong> To investigate and compare the number and size of ovarian follicles, endometrial thickness, and ovulation rate by traditional protocol (TP) and stair-step protocol (SSP).<br> <strong>Materials and Methods:</strong> Sixty infertile PCOS women were allocated into two groups (SSP = 30 and control TP = 30) between May and October 2019 in the Besat Hospital, Sanandaj, Iran<span dir="RTL">.</span> In the SSP group, the infertile women were treated with 50 mg/daily clomiphene citrate (CC) for five days, while the nonresponsive women were prescribed 100 mg daily CC for five days in the same cycle. The maximum dose (150 mg) was administered until ovulation occurred. In the control group, in non-ovulatory cases, the dose was increased in the next cycle. Ultrasound was used to detect ovulation.<br> <strong>Results</strong>: Endometrial thickness changes with various doses of CC were significantly different in the TP. The comparison of both protocols showed a significant difference in endometrial thickness only at 50 mg CC. The number of follicles in the left ovary was significantly different in both protocols at 150-mg CC. The size of ovarian follicles in the left ovary was significantly different between the two protocols at 100-mg CC. The ovulation rate was significantly different in the SSP at 100- and 150-mg doses of CC. Moreover, 86% of ovulation occurred at 100-mg CC in the SSP, while this rate was 73% in the TP.<br> <strong>Conclusion</strong>: The most appropriate dose for ovulation in patients with PCOS is 100 mg CC.<br> &nbsp;</div> سندرم تخمدان پلی‌کیستیک, کلومیفن‌سیترات, پروتکل پلکانی, پروتکل سنتی. Polycystic ovary syndrome, Clomiphene, Infertility, Ovulation induction. 537 544 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1347-1&slc_lang=en&sid=1 Sholeh Shahgheibi Shole.shahgheibi@muk.ac.ir 0000-0003-1662-5235 No Department of Obstetrics and Gynecology, Faculty of Medicine, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. Fariba Seyedoshohadaei f.seyedoshohadaei@gmail.com 0000-0002-7828-2453 No Department of Obstetrics and Gynecology, Faculty of Medicine, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. Danial Khezri danialkhezri@gmail.com 0000-0001-9661-6165 No Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. Solmaz Ghasemi ghasemisolmaz123@gmail.com 0000-0001-7727-4147 Yes Besat Hospital, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran.