en بررسی شیوع سل دستگاه تناسلی زنان و ارتباط آن با ناباروری: یک مطالعه توصیفی تحلیلی Original Article Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b mitra;"> سل تناسلی یک پدیده شایع در مبحث زنان زایمان به &shy;خصوص در بین زنان نابارور است. هر چند این پدیده در کشورهای توسعه یافته نادر است اما یکی از علل مهم ناباروری در کشورهای در حال توسعه می&shy; باشد.</span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">هدف: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">مطالعه حاضر شیوع سل دستگاه تناسلی زنان را در بین زنان نابارور مراجعه&shy;کننده به واحد یک زنان و زایمان بیمارستان عالیه وابسته به کالج پزشکی پنجاب فیصل آباد پاکستان بررسی کرد.</span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">مواد و روش&shy; ها: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">150 زن نابارور مراجعه کننده به درمانگاه ناباروری به صورت تصادفی انتخاب و وارد مطالعه شدند. بیماران از نظر وجود سل دستگاه تناسلی به وسیله معاینه و آزمایشات مرتبط بررسی گردیدند. </span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">شیوع بالایی از سل دستگاه تناسلی (20%) در بین زنان نابارور پیدا شد. تعداد 25 بیمار از 30 مورد (83/33%) دچار ناباروری اولیه و بقیه 5 مورد (16/67%) ناباروری ثانویه داشتند (0/05</span><span style="font-family:times new roman,serif;">></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b mitra;">). در بین بیماران با ناباروری ثانویه، تعداد زایمان قبلی بین یک تا 2 مورد بود. در کل 40% بیماران (12 مورد) بدون علامت ولی نابارور بودند. شواهد تاریخچه گذشته و خانوادگی در 4 مورد از 30 بیمار (13/3%) پیدا شد (0/05</span><span style="font-family:times new roman,serif;">></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b mitra;">). بر اساس نتایج پاتولوژی و باکتریولوژی بیوپسی اندومتر و لاپاراتومی سل اندومتر در 20 مورد از 25 25 بیمار (80%) پیدا شد در حالیکه سل سالپنژیت و سل تخمدان هر کدام در 2 بیمار (8%) مشاهده شد (0/05</span><span style="font-family:times new roman,serif;">></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b mitra;">). تنها یک بیمار (4%) باسل سرویکس در مطالعه حاضر گزارش شد. </span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">نتیجه&shy; گیری: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">هرچند که ناباروری به عنوان یک بیماری از بعد کلینیکی تلقی نمی شود اما از بعد تشخیصی یه واقعه بسیار مهم برای بسیاری از زوج&shy; ها می &shy;باشد و یک مسئله بهداشتی مهم برای حرفه ما می&shy; باشد. بنابراین پیداکردن و بررسی عوامل دخیل در ناباروری با ارزش می &shy;باشد.</span> <strong>Background: </strong>Genital tuberculosis is a common entity in gynecological practice particularly among infertile patients. It is rare in developed countries but is an important cause of infertility in developing countries.<br> <strong>Objective: </strong>The present study has investigated the prevalence of female genital tract tuberculosis (FGT) among infertile patients, which was conducted at the Obstetrics and Gynecology Unit-I, Allied Hospital, affiliated with Punjab Medical College, Faisalabad, Pakistan.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> 150 infertile women who were referred to infertility clinic were selected randomly and enrolled in our study. Patients were scanned for possible presence of FGT by examination and relevant investigation. We evaluated various aspects (age, symptoms, signs, and socio-economic factors) of the patients having tuberculosis.<br> <strong>Results:</strong> Very high frequency of FGT (20%) was found among infertile patients. While, a total of 25 patients out of 30 (83.33%) showed primary infertility and the remaining 5 cases (16.67%) had secondary infertility. Among secondary infertility patients, the parity ranged between 1 and 2. A total of 40% of patients (12 cases) were asymptomatic but infertile. Evidence of family history was found in 4 out of a total of 30 patients (13.3%), respectively. According to histopathological and bacteriological examination of endometrial biopsy and laparotomy, tuberculous endometritis was found in 20 out of a total of 25 (80%) cases, while tuberculous salpingitis and tuberculous oophoritis were found both in 2 (8%) of the cases, respectively. Only one case (4%) of tuberculosis cervicitis was found in the present study.<br> <strong>Conclusion: </strong>Although infertility is not a disease in classical sense, but it is an extremely important personal concern for many couples and a significant health problem for our profession. So, it is worthwhile to identify and evaluate the factors contributing to infertility. سل دستگاه تناسلی زنان, سل تخمدانی, سرویست, بیوپسی آندومتر Female genital tract, Tuberculosis, Tuberculous oophoritis, Cervicitis, Endometrial biopsy 581 588 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-549-25&slc_lang=en&sid=1 Sughra Shahzad sstts80@gmail.com Yes Department of Obstetrics and Gynecology, Social Security Hospital, Islamabad, Pakistan