en اثر محافظتی نانوذرات سلنیوم در برابر آسیب بیضه ناشی از پرتوی ایکس: یک مطالعه‌ی ترکیبی تجربی و شبیه‌سازی مونت‌کارلو Reproductive Andrology Original Article Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">مقدمه: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">پرتوهای یونیزان موجب آسیب‌های اکسیداتیو در بافت‌های زیستی به‌ویژه در اندام‌های تولیدمثلی مانند بیضه‌ها می‌شوند. نانوذرات سلنیوم به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی خود می‌توانند به کاهش این آسیب‌ها کمک کنند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این مطالعه با هدف بررسی اثرات محافظتی نانوذرات سلنیوم در برابر آسیب بیضه ناشی از اشعه ایکس در موش‌های صحرایی انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">مواد و روش &shy;ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">در این مطالعه ترکیبی تجربی و شبیه&shy; سازی مونت&shy;کارلو، 42 موش صحرایی نر ویستار (10-8 هفته، 250-200 گرم)، به طور تصادفی به 7 گروه (هر گروه 6 موش) تقسیم شدند. یک گروه به عنوان گروه کنترل بدون تابش و تزریق نانوذره بود، در حالی که گروه&shy; های باقی مانده در معرض اشعه ایکس 35 کیلوالکترون‌ولت با دوزهای مختلف قرار گرفتند. در نیمی از موش&shy; های تحت تابش، نانوذره سلنیوم (5 میلی&shy;گرم بر کیلوگرم) قبل از تابش به صورت داخل صفاقی تجویز شد. ارزیابی‌های بیولوژیکی شامل افزایش وزن، تغییرات در وزن بیضه، کیفیت اسپرم، بررسی بافت‌شناسی و اندازه‌گیری ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، وضعیت اکسیدان کل و شاخص استرس اکسیداتیو بود. برای تکمیل داده‌های تجربی، یک شبیه‌سازی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Geant4-DNA</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> برای ارزیابی تولید رادیکال هیدروکسیل و مقادیر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">G</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> مربوطه در غلظت‌های مختلف نانوذره سلنیوم در طول مرحله شیمیایی تعامل تشعشع انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">موش‌های تحت درمان با نانوذرات سلنیوم نتایج بیولوژیکی بهبود یافته‌ای نسبت به موش‌های تحت تابش درمان‌نشده نشان دادند. تعداد اسپرم 55-7% (010/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">)، تحرک اسپرم 7-2% (050/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) افزایش، و فراوانی اسپرم&shy; های غیرطبیعی 18-6% (010/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) کاهش یافت. ظرفیت کل آنتی&shy; اکسیدانی 15-2/5% (050/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) افزایش یافت در حالیکه وضعیت کل اکسیدان و شاخص استرس اکسیداتیو کاهش داشت (010/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">). بررسی&shy; های بافت&shy; شناسی حفظ لوله&shy; های اسپرم &shy;ساز و کاهش آسیب بافتی را نشان داد. تفاوت وزن بیضه&shy; ها تا 50% کاهش یافت.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج شبیه‌سازی کاهش 93-82% مقادیر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">G</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> رادیکال‌های هیدروکسیل را در حضور نانوذرات سلنیوم نشان داد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه &shy;گیری: </span></span></b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این یافته‌ها نشان می‌دهند که نانوذرات سلنیوم می‌توانند به‌طور مؤثری آسیب بیضه ناشی از پرتو ایکس و استرس اکسیداتیو را کاهش دهند و پتانسیل بالایی به‌عنوان یک عامل محافظت‌کننده در برابر پرتوهای یون‌ساز دارند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background:</strong> Ionizing radiation induces oxidative damage in biological tissues, particularly in sensitive organs such as the testes. Selenium nanoparticles (SeNPs), known for their antioxidant properties, may help mitigate this damage.<br> <strong>Objective:</strong> This study investigated the protective effects of SeNPs against X-ray-induced testicular damage in rats.<br> <span style="line-height:normal"><b>Materials and Methods:</b> This integrated and Monte Carlo simulation experimental study involved 42 male Wistar rats (8-10 wk, 200-250 gr), randomly assigned to 7 groups (n = 6/each). One group served as the control, while the others were exposed to 35 kilovolts X-rays at varying doses. In half of the irradiated groups, <span style="color:black">SeNPs</span> (5 mg/kg) were administered intraperitoneally before irradiation. Biological evaluations included weight gain, testicular weight, sperm quality, histological examination, and measurements of total antioxidant capacity, total oxidant status, and oxidative stress index. A Geant4-DNA simulation assessed hydroxyl radical production and G-values across different <span style="color:black">SeNP</span> concentrations during radiation&rsquo;s chemical stage.</span><br> <strong>Results:</strong> SeNPs treatment improved biological outcomes compared with untreated irradiated rats. Sperm count increased by 7-55% (p < 0.010), motility by 2-7% (p < 0.050), and abnormal sperm frequency decreased by 6-18% (p < 0.010). Total antioxidant capacity increased by 2.5-15% (p < 0.050), while total oxidant status and oxidative stress index decreased (p < 0.010). Histological analysis showed preserved seminiferous tubules and reduced tissue damage. Testicular weight imbalance was reduced by 50%. Simulations showed 82-93% reduction in hydroxyl radical G-values with SeNPs.<br> <strong>Conclusion:</strong> SeNPs significantly mitigated X-ray-induced oxidative and structural testicular damage in rats.</span></span></div> سلنیوم, نانوذرات, اشعه ایکس, بیضه, رت. Selenium, Nanoparticles, X-rays, Testis, Rats. 911 926 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-3036-1&slc_lang=en&sid=1 Akbar Farhadi A.Farhadi@uma.ac.ir 0009-0005-1264-0181 No Department of Physics, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. Farhad Zolfagharpour Zolfagharpour@uma.ac.ir 0000-0002-2979-1972 Yes Department of Physics, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. Arash Abdolmaleki abdolmalekiarash1364@uma.ac.ir 0000-0003-2858-4098 No Department of Biophysics, Faculty of Advanced Technologies, University of Mohaghegh Ardabili, Namin, Ardabil, Iran. Asadollah Asadi asady@uma.ac.ir 0000-0003-3314-2948 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. Azam Zabihi azabihi@camk.edu.pl 0000-0003-1322-9587 No AstroCeNT, Nicolaus Copernicus Astronomical Center of the Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland.