en عوامل تعیین‌کننده فردی، اجتماعی و اقتصادی تک‌فرزندی و بی‌فرزندی اختیاری در زوجین شهر بابل: یک مطالعه مقطعی Fertility & Infertility Original Article Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">مقدمه: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">در دهه‌های اخیر، نرخ باروری در سطح جهان کاهش یافته و تک‌فرزندی و بی‌فرزندی اختیاری (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">VSCC</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) به یک چالش اجتماعی و سیاستی مهم تبدیل شده است.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این مطالعه با هدف شناسایی عوامل فردی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر تمایل زوج‌های متأهل به تک‌فرزندی و بی‌فرزندی اختیاری در شهر بابل، واقع در شمال ایران انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">مواد و روش &shy;ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">در این مطالعه مقطعی، ۴۵۲ زوج متأهل (زنان 49-18 سال و مردان 55-18 سال) از شهر بابل، با استفاده از روش‌های نمونه‌گیری در دسترس و گلوله‌برفی بین ماه‌های آبان تا اسفند 1403 انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه معتبر ۲۲ سؤالی &laquo;عوامل مؤثر بر گرایش به تک‌فرزندی و بی‌فرزندی داوطلبانه (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">QFT-VSCC</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">)&raquo; جمع‌آوری گردید. شرکت‌کنندگان پرسشنامه را به‌صورت آنلاین و از طریق پلتفرم‌های واتساپ و تلگرام تکمیل کردند.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">میانگین نمره گرایش به </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">VSCC</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">، 8/11 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 0/43</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">بود. در میان پنج حیطه مورد بررسی، بیشترین میانگین نمرات مربوط به &laquo;احساس ناامنی شغلی و اجتماعی برای فرزند&raquo; (6/17 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 4/63) و &laquo;بستر خانوادگی نامناسب برای فرزندآوری&raquo; (9/11 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 1/49) مشاهده شد، در حالی که کمترین میانگین مربوط به &laquo;الگوپذیری برای ‌فرزندگریزی&raquo; (4/19 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 6/30) بود. زنان در مقایسه با مردان تمایل به طور معناداری بیشتری به </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">VSCC</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> نشان دادند&nbsp; (001/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">> </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">، 2/10 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 2/40 در مقابل 2/12 </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">&plusmn;</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 0/44).</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه&shy; گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">در مناطق شهری بابل، نگرانی در مورد ایجاد تعادل بین فرزندپروری و آرمان‌های تحصیلی و شغلی، در کنار نگرانی‌ها در مورد امنیت آینده فرزندان، از محرک‌های اصلی گرایش به تک‌فرزندی و بی‌فرزندی داوطلبانه، به‌ویژه در میان زنان و زوج‌های جوان‌تر است. برای حمایت از تصمیم‌گیری آگاهانه در زمینه باروری، مداخلات سیاستی باید ارائه مراقبت‌های مقرون‌به‌صرفه و باکیفیت از کودک، ایجاد مسیرهای تحصیلی و شغلی منعطف، حمایت از والدگری مبتنی بر عدالت جنسیتی و برنامه‌های مشاوره‌ای زوج‌محور را در اولویت قرار دهند.</span></span><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background:</b> Global fertility rates have declined in recent decades, with voluntary single-childedness and childlessness (VSCC) emerging as a major social and policy challenge.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Objective:</b> This study aimed to identify the personal, social, and economic factors influencing married couples&rsquo; VSCC tendencies in Babol, northern Iran.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Materials and Methods:</b> In this cross-sectional study, 452 married individuals (women aged 18-49 yr, men aged 18-55 yr) from Babol, Iran, were recruited using convenience and snowball sampling methods between August and October 2024. Data collection was conducted online, where the participants were asked to complete the validated 22-item questionnaire on the contributing factors of tendency toward VSCC distributed via social media platforms (WhatsApp and Telegram).&nbsp;</span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The mean VSCC tendency score was 43.0 &plusmn; 11.8. Among the 5 domains, the highest mean scores were observed for occupational and social insecurity for the child (63.4 &plusmn; 17.6) and inappropriate familial context for childbearing (49.1 &plusmn; 11.9), while the lowest was found for social modeling of childlessness (30.6 &plusmn; 19.4). Women exhibited a significantly greater tendency toward VSCC compared to men (44.0 &plusmn; 12.2 vs. 40.2 &plusmn; 10.2; p < 0.001).</span></span><br> <b><span style="line-height:107%">Conclusion:</span></b><span style="line-height:107%"> VSCC tendencies are shaped by a complex interplay of individual aspirations, relational dynamics, and structural concerns. Among younger couples and women, fears about balancing parenthood with educational and career goals, mistrust in marital relationships, and anxiety about children&#39;s future security are prominent. To support informed reproductive decision-making, policy interventions should prioritize affordable childcare, flexible career and education pathways, gender-equitable parenting support, and couple-based counseling services.</span></span></span></div> بی‌فرزندی, اندازه خانواده, رفتار باروری, عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت, ایران. Childlessness, Family size, Reproductive behavior, Social determinants of health, Iran. 145 156 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-2959-1&slc_lang=en&sid=1 Zahed Rezaei zahed.rezaei1991@gmail.com 0000-0001-7331-4500 No Social Determinants of Health Research Center, Institute of Health Sciences and Technology, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. Hamid Sharif-Nia h.sharifnia@mazums.ac.ir 0000-0002-5570-3710 No Psychosomatic Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. Zeinab Gholamnia-Shirvani z.gholamnia@yahoo.com 0000-0002-3372-2451 No Infertility and Reproductive Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. Fereshteh Behmanesh f.behmanesh2015@gmail.com 0000-0001-5837-4265 No Infertility and Reproductive Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. Neda Ahmadzadeh Tori N.ahmadzadeh@mubabol.ac.ir 0000-0001-6538-4146 Yes Infertility and Reproductive Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran.