en مطالعه فراساختار و آپوپتوزیس در اندومتر زنان با و بدون اندومتریوز Original Article Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b mitra;"> بیش از 40 درصد نازائی</span><span dir="LTR">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;">ها در زنان ب</span><span style="font-family:b mitra;">ه </span><span style="font-family:b mitra;">علت اندومتریوز می&shy;باشد. مطالعه فراساختار و هیستوشیمیائی اندومتر می&shy;تواند برای روشن شدن اتیولوژی اندومتریوز کمک نماید.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">هدف: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">هدف مطالعه حاضر بررسی فراساختار و بروز آپوپتوز در سلول&shy;های اندومتری زنان با و بدون اندومتریوز می</span><span dir="LTR">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;">باشد.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">مواد و روش&shy;ها: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">در این مطالعه مورد- شاهدی، نمونه&shy;های آندومتر از 12 زن بدون آندومتریوز (به&shy;عنوان گروه شاهد) و 12 زن با آندومتریوز (به&shy;عنوان گروه مورد) مورد بررسی قرار گرفته است. نمونه&shy;های گروه شاهد از بیمارانی تهیه شده است که بنا به دلایل مختلف برای هیسترکتومی به بیمارستان زنان مراجعه کرده بودند. در گروه مورد نیز، تشخیص آندومتریوز بر اساس لاپاروسکوپی انجام و نمونه&shy;های آندومتری با استفاده از پایپل بیوپسی تهیه شده است. نمونه&shy;های هر دو گروه برای مطالعه با میکروسکوپ الکترونی عبوری، رنگ آمیزی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TUNEL</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"> و مورفومتری آماده شدند</span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:14.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b mitra;">نتایج نشان دادکه در زنان با اندومتریوز اپی&shy;تلیوم آندومتر یکپارچگی خود را از دست داده بود و سلول&shy;های اپی&shy;تلیال آن&shy;ها در مقایسه با گروه بدون آندومتریوز، حاوی هسته&shy;های یوکروماتیک بودند. در اپی&shy;تلیوم پوششی و غده&shy;ای آندومتر و همچنین در بین سلول&shy;های استرومای گروه شاهد تعداد زیادی سلول آپوپتوتیک مشاهده شدند. با این وجود، سلول&shy;های آپوپتوتیک در آندومتر زنان دارای اندومتریوز به&shy;ندرت مشاهده شدند. تفاوت تعداد سلول&shy;های آپوپتوتیک در دو گروه مورد مطالعه از نظر آماری معنی&shy;دار بود</span><span style="font-family:b mitra;"> (0/05></span><font face="times new roman, serif" size="2">p).</font><br> <strong><span style="font-family:b mitra;">نتیجه&shy;گیری:</span></strong><span style="font-family:b mitra;">با توجه به ویژگی&shy;های فراساختاری سلول&shy;های اپی&shy;تلیال آندومتر و میزان بروز آپوپتوز در دو گروه شاهد و مورد، می&shy;توان نتیجه گرفت که سلول&shy;های آندومتری در گروه اندومتریوز، پتانسیل بالایی از نظر بقاء و احتمالاً رشد و لانه&shy;گزینی دارند.</span><span style="font-family:b mitra;"></span> <strong>Background:</strong> More than 40% of infertilities are due to endometriosis. Ultrustructural and histochemical study of endometrium will help to clarify the etiology of endometriosis.<br> <strong>Objective:</strong> The aim of the present study was to investigate the ultrastructure and occurrence of apoptosis in endometrial cells of women with or without endometriosis.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> In the present case-control study, endometrial specimens from 12 women without endometriosis (as control) and 12 women with endometriosis (as case) were examined. Specimens for control group were obtained from the patients that were referred to gynecology hospital for hysterectomy due to various reasons. In case group the endometriosis was diagnosed according to laparoscopy and endometrial samples were taken using pippel biopsy. The specimens from both case and control groups were processed for Transmission Electron Microscopy (TEM), TUNEL reaction technique and morphometric studies.<br> <strong>Results: </strong>The results show that endometrial epithelium lost its continuity in women with endometriosis and endometrial cells have euchromatic nucleus in comparison to those from non-endometriosis. There were several apoptotic cells in the luminal and glandular endometrial epithelium and stroma from endometrium of control group. However, apoptotic cells were rarely seen in the endometrium from women with endometriosis. The difference in number of apoptotic cells between two groups statically was significant (p<0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong> Regarding the ultrastructural characteristics of endometrial epithelial cells and comparison of apoptotic occurrence in control and case groups it is concluded that endometrial cells in endometriosis group have higher potential to survive and possibly implant. اندومتریوز, آندومتر, استروما, فراساختار, آپوپتوز Endometriosis, Endometrium, Stroma, Ultrastructure, Apoptosis 399 0 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-478&slc_lang=en&sid=1 Roshangar Leila لیلا روشنگر No Neuroscience Research Center and Drug Applied Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات علوم اعصاب و کاربردی داروئی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Seddighe Abdollahifard صدیقه عبدالهی فرد No Alzahra Hospital, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran بیمارستان الزهرا، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Abbas Majdi عباس مجدی No Department of Anatomical Sciences, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه علوم تشریح، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Armin Zarrintan آرمین زرین تن No Department of Anatomical Sciences, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran Alia Ghasemzade عالیه قاسم زاده No Alzahra Hospital, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه علوم تشریح، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Laaia Farzadi لعیا فرزدی No Alzahra Hospital, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran بیمارستان الزهرا، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Sara Soleimani Rad سارا سلیمانی راد No Alzahra Hospital, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran بیمارستان الزهرا، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Jafar Soleimani Rad جعفر سلیمانی راد soleimanirj@yahoo.com Yes Department of Histology and Embryology, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه بافت شناسی و جنین شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران