en تأثیر عصاره آبی ریشه مارچوبه خوراکی بومی ایران (Asparagus officinalis L.) بر غلظت سرمی هورمون های محور HPG و تعداد فولیکول های تخمدانی در موش های صحرایی ماده بالغ Original Article Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">: مارچوبه گیاهی با ارزش </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">غذایی، دارویی و صنعتی بالا می باشد</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر عصاره آبی ریشه گیاه مارچوبه بر میزان هورمون های محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- گناد و اووژنز در موش&shy;های صحرایی ماده می&shy;باشد. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مواد و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">روش&shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">این تحقیق تجربی، بر روی 40 سر موش صحرایی ماده بالغ از نژاد ویستار انجام گرفت. موش&shy;ها به 5 گروه 8 تایی شامل گروه&shy;های کنترل، شاهد و سه گروه تجربی دریافت&shy;کننده دوزهای مختلف عصاره آبی ریشه مارچوبه تقسیم شدند. کلیه تجویزها به صورت گاواژ و به مدت 28 روز انجام گرفت. در پایان دوره آزمایش از موش&shy;ها جهت بررسی سطح سرمی هورمون&shy;های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">GnRH</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">FSH</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">LH</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، استروژن و پروژسترون خونگیری به عمل آمد. تخمدان&shy;ها خارج شده و پس از توزین و برش بافتی، توسط میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفت. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">عصاره آبی ریشه مارچوبه به صورت وابسته به دوز باعث افزایش معنادار سطح سرمی هورمون&shy;های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">GnRH</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">FSH </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">LH</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، استروژن و پروژسترون نسبت به گروه کنترل گردید. افزایش تعداد فولیکول&shy;های تخمدانی و جسم زرد نیز در گروه&shy;های تجربی تیمارشده با عصاره ریشه مارچوبه مشاهده شد (05/0</span></span><span style="font-size:11.0pt;">˂</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">ترکیبات آمینواسیدی، ساپونینی و فیتواستروژنی موجود در عصاره آبی ریشه مارچوبه احتمالا موجب تحریک ترشح هورمون</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- تخمدان و اثر مثبت بر روند اووژنز در جنس ماده می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شوند.</span></span> <strong>Background:</strong> Asparagus is a plant with high nutritional, pharmaceutical, and industrial values.<br> <strong>Objective: </strong>The present study aimed to evaluate the effect of aqueous extract of asparagus roots on the hypothalamic-pituitary-gonadal axis hormones and oogenesis in female rats.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> In this experimental study, 40 adult female Wistar rats were divided into five groups, which consist 8 rats. Groups included control, sham and three experimental groups receiving different doses (100, 200, 400 mg/kg/bw) of aqueous extract of asparagus roots. All dosages were administered orally for 28 days.&nbsp; Blood samples were taken from rats to evaluate serum levels of Gonadotropin releasing hormone (GnRH), follicular stimulating hormone (FSH), Luteinal hormone (LH), estrogen, and progesterone hormones. The ovaries were removed, weighted, sectioned, and studied by light microscope.<br> <strong>Results: </strong>Dose-dependent aqueous extract of asparagus roots significantly increased serum levels of GnRH, FSH, LH, estrogen, and progestin hormones compared to control and sham groups. Increase in number of ovarian follicles and corpus luteum in groups treated with asparagus root extract was also observed (p<0.05).<br> <strong>Conclusion: </strong>Asparagus roots extract stimulates secretion of hypothalamic- pituitary- gonadal axis hormones. This also positively affects oogenesis in female rats. مارچوبه, محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد, موش صحرایی ماده. Asparagus officinalis,Hormones,Ovary,Oogenesis,Rat 75 80 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-80&slc_lang=en&sid=1 Hojatollah Karimi Jashni حجت اله کریمی جشنی No Zoonoses Research Center, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran مرکز تحقیقات زئونوز، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران Hossein Kargar Jahromi حسین کارگر جهرمی hossein.kargarjahromy@yahoo.com Yes Zoonoses Research Center, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran مرکز تحقیقات زئونوز، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران Ali Ghorbani Ranjbary علی قربانی رنجبری No Young Researchers and Elite Club, Kazerun Branch, Islamic Azad University, Kazerun, Iran باشگاه پژوهشگران و نخبگان جوان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم، جهرم، ایران Zahra Kargar Jahromi زهرا کارگر جهرمی No Zoonoses Research Center, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran باشگاه پژوهشگران و نخبگان جوان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم، جهرم، ایران Zahra Khabbaz Kherameh زهرا خباز خرامه No Young Researchers and Elite Club, Kazerun Branch, Islamic Azad University, Kazerun, Iran باشگاه پژوهشگران و نخبگان جوان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم، جهرم، ایران