en اثر تجویز تحت حاد کوتریموکسازول و اسیدفولیک در کیفیت اسپرم و تغییرات بافت‌شناسی بیضه در موش صحرایی نر Original Article Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">گزارش&shy;های زیادی در مورد اثرات مصرف طولانی مدت سولفاسالازین بر ناباروری مردان گزارش شده است، اگرچه اطلاعات دقیقی از تأثیر مصرف کوتریموکسازول بر کیفیت اسپرم وجود ندارد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در این تحقیق به بررسی اثرات مصرف کوتریموکسازول و مصرف توأمان با اسیدفولیک بر کیفیت اسپرم در موش صحرایی نر پرداختیم.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">موارد و روش&shy;ها: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه تجربی، تعداد 136 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار، به 9 گروه: کنترل، شم (دریافت&shy;کننده نرمال سالین)، اسید&shy;فولیک (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">1mg/kg/daily</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) و گروه&shy;های دریافت&shy;کننده داروی کوتریموکسازول (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> 30 ,60 و 120) و اسید&shy;فولیک (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">1 mg/kg</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) به تنهایی یا به صورت توأمان به مدت 14 و 28 روز به صورت وریدی تقسیم شدند. در پایان روز 14 و 28 نمونه اسپرم تهیه و از نظر تعداد، تحرک و زنده بودن مورد بررسی قرار گرفت. نمونه بافت تثبیت شده بیضه نیز پس از رنگ</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">آمیزی هماتوکسیلین- ائوزین از نظر تعداد سلول&shy;های لیدیگ، اسپرماتید و اسپرماتوسیت، عروق خونی و قطر لوله</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های اسپرم ساز زیر میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تجویز کوتریموکسازول به مدت 14 و 28 روز سبب کاهش معنی</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">دار در تعداد، تحرک و درصد اسپرم زنده در مقایسه با گروه کنترل شد (0.001 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)، همچنین دوزهای بالای کوتریموکسازول کاهش معنی&shy;داری در قطر لوله&shy;های اسپرم&shy;ساز و تعداد سلول&shy;های اسپرماتید و اسپرماتوسیت در مقایسه با گروه کنترل به همراه داشت (0.001 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">). تجویز توأمان اسیدفولیک تا حدی این اثرات سوء بر کیفیت اسپرم و اثرات بر ساختاری بیضه در دوز</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های بالای کوتریموکسازول (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> 60 و 120) را بهبود بخشید. (0.001 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه &shy;گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج این پژوهش نشان داد داروی کوتریموکسازول سبب کاهش کیفیت اسپرم و اثرات سوء بر بافت بیضه می</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شود که مصرف توأمان اسید&shy;فولیک تا حدی این اثرات سوء را در موش صحرایی بهبود می</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بخشد. مکانیسم این فرآیند هنوز ناشناخته و نیازمند تحقیقات بیشتری است.</span></span> <strong>Background:</strong> Male infertility has been reported following long-term sulfasalazine, however, the precise effects of co-trimoxazole on sperm quality is controversial.<br> <strong>Objective:</strong> In this study, we evaluated the effects of co-trimoxazole and its co-administration with folic acid on sperm quality and histological changes of testes in male rats.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> In this experimental study, 136 male Wistar rats were divided into 9 groups: I (control), II (vehicle) received saline, III: received folic acid (1 mg/kg /daily i.p., and IV- IX received co-trimoxazole (30, 60, and 120 mg/kg/daily; i.p.)+folic acid (1 mg/kg/daily; i.p.) for 14 or 28 days. Sperm samples were obtained from each group at the end of 14th and 28th days. Sperm numbers, motility, and viability were evaluated on a hemocytometer. Hematoxylin and Eosin stained testes were done for evaluation ofthe number of Leydig cells, vascularity, spermatids, spermatocytes, and means of seminiferous tubules diameter under light microscopy.<br> <strong>Results:</strong> Co-trimoxazole treatment for either 14 or 28 days caused a significant decrease in the percentage of sperm number, motility, and viability (p<0.001) compared to the control group. Also, high doses of co-trimoxazole caused a significant decrease in testes structural abnormalities means of seminiferous tubules diameter, spermatids, and spermatogonia) compared to the vehicle group (p<0.001). Folic acid co-administration with co-trimoxazole partially reversed the decrease in sperm quality and structural abnormalities of high doses of co-trimoxazole (60 and 120 mg/kg/daily) (p<0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong> The data showed the adverse effects of co-trimoxazole on sperm quality and testes morphology which was protected partially by folic acid co-administration in rats. The underlying mechanism (s) needs further investigations. کوتریموکسازول, اسیدفولیک, بیضه,کیفیت اسپرم, موش صحرایی. Co-trimoxazole, Folic acid, Testis, Sperm quality, Rats. 625 634 http://ijrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-285&slc_lang=en&sid=1 Ehsan Salarkia احسان سالارکیا gsepehri@yahoo.com No Department of Biology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران Gholamreza Sepehri غلامرضا سپهری gsepehri@yahoo.com Yes Kerman Neuroscience Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات علوم اعصاب کرمان، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Parvin Torabzadeh پروین تراب زاده gsepehri@yahoo.com No Kerman Neuroscience Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران Jalil Abshenas جلیل آبشناس gsepehri@yahoo.com No Department of Clinical Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran گروه علوم بالینی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Arezoo Saberi آرزوی صابری gsepehri@yahoo.com No Kerman Physiology Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات فیزیولوژی کرمان، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران