Ethics code: IR.UMA.REC.1403.031
Farhadi A, Zolfagharpour F, Abdolmaleki A, Asadi A, Zabihi A. Protective effects of selenium nanoparticles against X-ray-induced testicular damage in rats: An integrated experimental and Monte Carlo simulation study. IJRM 2025; 23 (11) :911-926
URL:
http://ijrm.ir/article-1-3595-fa.html
اثر محافظتی نانوذرات سلنیوم در برابر آسیب بیضه ناشی از پرتوی ایکس: یک مطالعهی ترکیبی تجربی و شبیهسازی مونتکارلو. International Journal of Reproductive BioMedicine. 1404; 23 (11) :911-926
URL: http://ijrm.ir/article-1-3595-fa.html
چکیده: (34 مشاهده)
مقدمه: پرتوهای یونیزان موجب آسیبهای اکسیداتیو در بافتهای زیستی بهویژه در اندامهای تولیدمثلی مانند بیضهها میشوند. نانوذرات سلنیوم به دلیل خواص آنتیاکسیدانی خود میتوانند به کاهش این آسیبها کمک کنند.
هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثرات محافظتی نانوذرات سلنیوم در برابر آسیب بیضه ناشی از اشعه ایکس در موشهای صحرایی انجام شد.
مواد و روش ها: در این مطالعه ترکیبی تجربی و شبیه سازی مونتکارلو، 42 موش صحرایی نر ویستار (10-8 هفته، 250-200 گرم)، به طور تصادفی به 7 گروه (هر گروه 6 موش) تقسیم شدند. یک گروه به عنوان گروه کنترل بدون تابش و تزریق نانوذره بود، در حالی که گروه های باقی مانده در معرض اشعه ایکس 35 کیلوالکترونولت با دوزهای مختلف قرار گرفتند. در نیمی از موش های تحت تابش، نانوذره سلنیوم (5 میلیگرم بر کیلوگرم) قبل از تابش به صورت داخل صفاقی تجویز شد. ارزیابیهای بیولوژیکی شامل افزایش وزن، تغییرات در وزن بیضه، کیفیت اسپرم، بررسی بافتشناسی و اندازهگیری ظرفیت آنتیاکسیدانی کل، وضعیت اکسیدان کل و شاخص استرس اکسیداتیو بود. برای تکمیل دادههای تجربی، یک شبیهسازی Geant4-DNA برای ارزیابی تولید رادیکال هیدروکسیل و مقادیر G مربوطه در غلظتهای مختلف نانوذره سلنیوم در طول مرحله شیمیایی تعامل تشعشع انجام شد.
نتایج: موشهای تحت درمان با نانوذرات سلنیوم نتایج بیولوژیکی بهبود یافتهای نسبت به موشهای تحت تابش درماننشده نشان دادند. تعداد اسپرم 55-7% (010/0 > p)، تحرک اسپرم 7-2% (050/0 > p) افزایش، و فراوانی اسپرم های غیرطبیعی 18-6% (010/0 > p) کاهش یافت. ظرفیت کل آنتی اکسیدانی 15-2/5% (050/0 > p) افزایش یافت در حالیکه وضعیت کل اکسیدان و شاخص استرس اکسیداتیو کاهش داشت (010/0 > p). بررسی های بافت شناسی حفظ لوله های اسپرم ساز و کاهش آسیب بافتی را نشان داد. تفاوت وزن بیضه ها تا 50% کاهش یافت. نتایج شبیهسازی کاهش 93-82% مقادیر G رادیکالهای هیدروکسیل را در حضور نانوذرات سلنیوم نشان داد.
نتیجه گیری: این یافتهها نشان میدهند که نانوذرات سلنیوم میتوانند بهطور مؤثری آسیب بیضه ناشی از پرتو ایکس و استرس اکسیداتیو را کاهش دهند و پتانسیل بالایی بهعنوان یک عامل محافظتکننده در برابر پرتوهای یونساز دارند.